NACE Kodu Nedir, Nasıl Sorgulanır? Desteklenen Sektörler 2026

NACE kodu, devlet desteği başvurularında en sık karıştırılan ama en kritik kalemlerden biri. KOSGEB Girişimci Destek Programı’nın İş Geliştirme bileşeni, IPARD’ın çoğu tedbiri, Yatırım Teşvik Belgesi başvurusu ve daha pek çok program, ön kontrolde ilk olarak NACE kodunu sorguluyor. Yanlış NACE ile başvuru yapan girişimci, ön kontrol aşamasında devre dışı kalıyor. Bu yazıda NACE’nin ne olduğunu, kodunuzu nasıl bulacağınızı ve hangi programın hangi sektörü kapsadığını sade dille açıkladık.

NACE nedir?

NACE, Fransızca “Nomenclature statistique des Activités économiques dans la Communauté Européenne” kısaltması. Türkçe karşılığı “Avrupa Topluluğu’ndaki Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflandırması”. Avrupa Birliği’nin tüm istatistiki sınıflandırma sistemleri için ortak referans olarak kullanılır.

Türkiye’de Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) NACE’yi uyarladı ve yıllar içinde versiyonlar üretti:

• NACE Rev.2 (2008-2022 dönemi standart sürüm).
• NACE Rev.2.1 (1 Ocak 2023 itibarıyla AB seviyesinde, Türkiye’de 2024-2025 döneminde uygulamaya geçti).

Türkiye’de NACE kodları 6 haneli olarak kullanılır. Bu altı hane şu yapıyı yansıtır:

• İlk hane harf (A-U arası): ana ekonomik bölüm.
• 2-3. hane: bölüm.
• 4. hane: alt bölüm.
• 5-6. hane: sınıf ve alt sınıf.

Örnek: 10.41.05 kodu “Yağ üretimi - Ham bitkisel yağ üretimi”ni gösteriyor. Veya 62.01.01 kodu “Bilgisayar programlama - Yazılım geliştirme”yi.

NACE 21 ana bölüm içeriyor: A (Tarım, ormancılık ve balıkçılık), B (Madencilik), C (İmalat), D (Elektrik gazı), E (Su temini), F (İnşaat), G (Toptan ve perakende ticaret), H (Ulaştırma), I (Konaklama hizmeti), J (Bilgi ve iletişim), K (Finans), ve böyle devam ediyor.

NACE kodumu nasıl bulurum?

Üç temel kanal var:

1. Vergi levhası

En hızlı yöntem. Vergi levhanızda “Ana Faaliyet Kodu ve Adı” başlığı altında 6 haneli NACE kodu yazılıdır. Şahıs işletmesinde de sermaye şirketinde de aynı yapı geçerli. Yanlış görünüyorsa veya değişti diye düşünüyorsanız mevcut vergi levhasının tarihine bakın.

2. İnteraktif Vergi Dairesi (İVD)

İVD’ye e-Devlet ile giriş yapın. “Sicil ve Mükellefiyet” başlığı altında ana faaliyet kodunuzu görebilirsiniz. Bu sayfadaki bilgi vergi dairesinin sistemiyle senkronize; güncellik açısından en güvenilir kanal.

3. Ticaret veya Esnaf Odası

Bağlı olduğunuz odaya kayıtlı olduğunuz iş kolu kodu ile vergi dairesindeki NACE kodu çoğu zaman aynıdır. Odanız çevrim içi sicil sorgulamayı veriyorsa oradan da bakabilirsiniz.

4. SGK İş Yeri NACE

SGK işveren ekranında “İş Yeri NACE Değişiklik Talebi” sayfası üzerinden mevcut iş yeri NACE kodunuzu görüntüleyebilir, gerekirse değişiklik talep edebilirsiniz. SGK kodu bazı programlarda istihdam destekleri için ayrı olarak kontrol edilir.

Hangi program hangi NACE’yi istiyor?

Bu, en kritik bilgi. Bazı programlar tüm NACE’leri kabul ediyor; bazıları çok dar bir liste tanımlamış. Tipik örnekler:

KOSGEB Girişimci Destek Programı - İş Geliştirme: sadece NACE C (İmalat sanayinin tamamı), 61 (Telekomünikasyon), 62 (Bilgisayar programlama, danışmanlık), 63 (Bilişim altyapısı, veri işleme), 72 (Bilimsel araştırma ve geliştirme). Hizmet sektörü işletmesi (örneğin perakende veya yemek hizmeti) bu bileşene uygun değil.

KOSGEB Girişimci - İş Kurma: çok daha geniş havuz. Ticaret, hizmet, üretim sektörleri büyük ölçüde kapsam içi.

KOBİGEL çağrıları: her çağrı kendi NACE listesini açıklar. “Yapay Zekâ” çağrısında 62, 63, 72 ön planda; “Yeşil Ekonomi” çağrısında C-İmalat, D (Elektrik), E (Su) kombinasyonu.

TÜBİTAK BiGG (1512): ürün geliştirmeye dayalı; tipik olarak C-İmalat, J (Bilgi ve iletişim), M71-M72 (mimari, mühendislik, AR-GE) sektörleri uygun.

TKDK IPARD: A (Tarım), C-10 (Gıda işleme), C-11 (İçecek imalatı), 56 (Konaklama hizmeti - kırsal turizm) gibi tarım eksenli sektörler. Şartname her tedbir için ayrı NACE listesi verir.

Yatırım Teşvik Belgesi: geniş havuz. Stratejik veya öncelikli yatırım listesi NACE kodlu olarak açıklanır.

NACE kodu yanlışsa ne yapmalı?

İşletmeniz farklı bir faaliyetle uğraşıyor ama vergi levhanızda eski veya hatalı NACE kodu varsa, başvuru öncesi düzeltmek zorundasınız. Adımlar:

1. Vergi dairesine dilekçe. Mevcut faaliyetinizi gerekçeleyen, yeni NACE kodunu öneren dilekçe yazın. Faaliyet değişikliği yapılmışsa belgelendirme (örneğin yeni ekipman faturaları, üretim örnekleri) ekleyebilirsiniz.
2. Onay süreci. Vergi dairesi başvurunuzu inceler. Bazı durumlarda iş yeri ziyareti yapılabilir; özellikle imalata geçen veya ihracat hatlı bir faaliyete dönüşen işletmelerde.
3. Karar ve güncelleme. Onay sonrası vergi levhanız yenilenir; e-Devlet ve KBS sistemleri otomatik olarak güncellenmesi 2-7 iş günü alabilir.

Süre toplamda 2-4 hafta bandında. Başvuru penceresi açıldığında bu süreyi yaşamak istemezsiniz; çağrı duyurularını takip ederken NACE’nizi de eş zamanlı kontrol edin.

Ek faaliyet kodu eklemek

Bir işletmenin tek NACE kodu olmak zorunda değil. Vergi dairesinden ana faaliyet kodu dışında ek faaliyet kodları tanımlamak mümkün. Örneğin üretim yapan bir işletme aynı zamanda ticaret faaliyeti yürütüyorsa hem C-10 (Gıda imalatı) hem G-46 (Toptan ticaret) NACE kodlarını levhasına ekleyebilir.

Programa başvuruda ana faaliyet kodu esas alınır. Ek faaliyet kodları yalnızca destekleyici belge olarak kullanılır. Yani ana faaliyetiniz uygun değilse, ek kodun uygun olması başvurunuzu kabul ettirmez.

NACE Rev.2.1 geçişi: dikkat edilmesi gereken nokta

AB 2023’te NACE Rev.2’yi Rev.2.1’e güncelledi. Türkiye Ticaret Bakanlığı 2024-2025 döneminde Türk versiyonunu hayata geçirdi.

Mevcut işletmeler için iki ana etki var:

• Bazı eski NACE kodları yeni sistemde farklı bir koda dönüştürüldü. Vergi daireleri otomatik dönüşüm yaptı ancak bazı durumlarda manuel başvuru gerektirebiliyor.
• Yeni kategoriler eklendi (özellikle dijital hizmetler ve yeşil ekonomi alanlarında).

Mevcut işletmeler vergi levhalarındaki kodun Rev.2.1’e güncel olup olmadığını kontrol etmeli. Mali müşavirinizle bu kontrolü çağrı dönemleri arasındaki sakin zamanda yapın.

Kontrol listesi

Bir programa başvuruyorsanız şu sıralamayla NACE’nizi doğrulayın:

1. Vergi levhanızdaki ana NACE kodunu okuyun.
2. İVD veya odanız üzerinden bu kodun güncel olduğunu teyit edin.
3. Çağrı şartnamesinde programın kapsam NACE listesini bulun.
4. Sizin kodunuzun listede olup olmadığını işaretleyin.
5. Listede değilse:
   • Gerçek faaliyetinizi yansıtan başka bir NACE kodu daha uygun mu, mali müşavirinizle değerlendirin.
   • Uygunsa vergi dairesine değişiklik dilekçesi verin.
   • Süreyi takip edin.

Bu beş adımı sistematik yapan girişimci NACE yüzünden başvuru iptaline çok nadir maruz kalıyor.

Sonuç

NACE kodu, devlet desteği başvurularında en bürokratik ama en belirleyici kalem. Hangi programa başvuracaksanız o programın NACE listesini açın, kendi kodunuzu eşleştirin. Yanlış varsa düzeltmek için zaman ayırın; düzeltmek mümkün ama hızlı değil. Bu maddeyi başvuru sırasında değil, ondan haftalar önce halletmek tek doğru yöntem.

Sık sorulan sorular

1. 1.NACE kodumu nereden öğrenebilirim?

   Üç temel kanal var. Birincisi vergi levhanız: vergi levhanızdaki 'ana faaliyet kodu' satırı altıdaki 6 haneli kod NACE'dir. İkincisi İnteraktif Vergi Dairesi (İVD) üzerinden çevrim içi sorgulama. Üçüncüsü bağlı bulunduğunuz Ticaret veya Esnaf Odası. SGK üzerinden iş yeri NACE kodunu da görebilirsiniz.

2. 2.NACE Rev.2 ve Rev.2.1 arasında fark var mı?

   Var. Eurostat 1 Ocak 2023 itibarıyla NACE Rev.2.1'e geçişi başlattı (AB Regülasyonu 2023/137). Türkiye Ticaret Bakanlığı 2024-2025 döneminde Rev.2.1 listesini hayata geçirdi. Bazı kodlar değişti, yeni kategoriler eklendi. Mevcut işletmeler için otomatik bir dönüşüm yapılıyor ancak bazı durumlarda manuel başvuru gerekli. Mali müşavirinizle güncel NACE listesini karşılaştırın.

3. 3.KOSGEB hangi sektörleri destekliyor?

   Genel olarak imalat, bilişim, AR-GE alanları öncelikli; ancak programa göre fark var. Girişimci Destek Programı'nın İş Geliştirme bileşeni için NACE C-İmalat tamamı, 61 Telekomünikasyon, 62 Bilgisayar programlama, 63 Bilişim altyapısı, 72 Bilimsel araştırma ve geliştirme bölümleri kapsam içi. KOBİGEL çağrılarında bunlara yenilenebilir enerji ve dijital dönüşüm gibi tematik başlıklar eklenebiliyor.

4. 4.NACE kodumu değiştirmem mümkün mü?

   Evet ama anında değil. Vergi dairesine NACE değişikliği talebi dilekçesi verilir; bazı durumlarda iş yeri ziyaretiyle yeni faaliyet kontrol edilir. Süre tipik olarak 2-4 hafta. Eğer çoklu faaliyet yapıyorsanız vergi levhanıza ek faaliyet kodu eklemek de mümkün; ek faaliyet kodu eklenmiş işletmelerde programlar için ana faaliyet kodu esas alınır.

5. 5.NACE kodum yanlışsa başvuruda otomatik düzelir mi?

   Hayır. KOSGEB veya TÜBİTAK gibi kurumlar vergi levhanızdaki ana NACE kodunu esas alır. Yanlışsa başvurunuz değerlendirme dışı kalır. Başvuru öncesi NACE kodunuzun gerçek faaliyetinizi doğru yansıttığını ve programın istediği aralıkta olduğunu net olarak doğrulamak şart.